AİTM, Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmelik'in kısaltmasıdır. 26 Ekim 2016 tarihli ve 29869 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelik, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından çıkarılmıştır ve o tarihten bu yana birçok kez güncellenmiştir. Türkiye'de bir araçta yapılan tadilatın ruhsata işlenebilmesinin hukuki dayanağı bu yönetmeliktir.
AİTM Yönetmeliğinin Amacı
Yönetmelik, karayolunda kullanılacak araçlara uygunluk onayı verilmesine ilişkin usul ve esasları belirler. Amaç, araçların yapımında ve sonradan değiştirilmesinde karayolu yapısına ve trafik güvenliğine uygunluğun sağlanmasıdır. Dayanağı başta 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu olmak üzere ilgili kanunlardır.
AİTM Neleri Kapsar?
- Münferit (tek araç) komple veya çok aşamalı araç onayı
- Seri tadilat tip onayı
- Münferit tadilat onayı
- Araca aksam, sistem veya ayrı teknik ünite ilavesi ve kit montajı onayı
- Bazı eski veya kamuya ait araçlar için karayoluna uygunluk onayı
Yeni araçların tip onayı ayrıntıları ise ayrı yönetmeliklerle (MARTOY, TORTOY ve iki-üç tekerlekli araçlar için MOTOY olarak bilinen düzenlemeler) belirlenir; AİTM bu alanları kapsam dışı bırakır.
AİTM'deki Temel Kavramlar
| Kavram | Anlamı |
|---|---|
| Tadilat | Aracın niteliğini veya tip onayında kayıtlı özelliklerini değiştiren işlem |
| Montaj | Araç tamamlandıktan sonra ya da kullanım süresinde yönetmelikte sayılan ekipmanların takılması |
| Yetkili teknik sorumlu | Tip onayı konusunda eğitim alan ve sertifikalandırılan teknik eleman |
| Teknik servis | Onay kuruluşu adına deney ve muayene yapan görevlendirilmiş kuruluş |
| Onay kuruluşu | Tip onayı ve uygunluk belgelerini veren yetkili kuruluş olan Bakanlık |
| AİTM münferit araç uygunluk belgesi | Tek bir aracın imalatı, ithalatı veya tadilatı için verilen belge |
Münferit Tadilatta Kural: Proje ve Yetkili Teknik Sorumlu
Münferit işlemlerde projeler yetkili teknik sorumlu tarafından hazırlanır. Elektrikli ve hibrit araçlarla ilgili işlemlerde ayrıca elektrik veya elektronik mühendisi olan yetkili teknik sorumlunun imzası aranır. Tadilatta kullanılan parçaların test veya teknik servis raporları dosyaya eklenir. Uygulamada münferit tadilat başvuruları TSE 360 üzerinden yapılır ve TSE birimlerince değerlendirilir.
AİTM'ye Göre Hangi Tadilatlar Özel Şartlara Tabidir?
- Damperli araçlarda damper düzenekleri ve güvenlik şartları
- Okul servis araçları ve engelli erişimine yönelik tadilatlar
- Elektrikli ve hibrit dönüşümler (yalnızca seri tadilatla veya temel araç imalatçısı tarafından)
- Tarım römorkları ve çekilen değiştirilebilir donanımlar (2025 değişikliğiyle AİTM tip onayı imkânı getirilmiştir)
Onaysız Tadilatın Sonuçları
Yönetmeliğe göre onaylanmamış tadilat yapılmış veya tamamlanmamış araçların sürekli tescili yapılamaz ve bu araçlar trafiğe çıkamaz. Yönetmeliğe aykırılıklarda ilgili kanunlardaki yaptırımlar uygulanır; tadilatlar ayrıca Karayolları Trafik Kanunu'nun ilgili hükümlerine tabidir. Kısacası ruhsata işlenmemiş bir tadilat, muayeneden kalma ve trafik cezası riskini beraberinde getirir.
AİTM'de Son Değişiklikler
Yönetmelik düzenli olarak güncellenir. Örneğin 12 Ağustos 2025 tarihli ve 32984 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle tarım römorkları ve değiştirilebilir çekilen donanımlar için AİTM tip onay belgesi düzenlenmesine ilişkin kurallar yeniden yazılmıştır. Proje hazırlarken her zaman yönetmeliğin güncel, konsolide metnini esas alıyoruz.
Kaynaklar: Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmelik (RG 26.10.2016/29869) ve değişiklikleri; RG 12.08.2025/32984.
Resmi kaynaklar ve PDF metinler
Mevzuatın güncel ve resmi metnine aşağıdaki bağlantılardan ulaşabilirsiniz. PDF bağlantıları Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi'nin (mevzuat.gov.tr) ürettiği güncel metni indirir.
Sık sorulan sorular
Karayolunda kullanılan motorlu araçlar ile römork ve yarı römorkların imalatı, tadilatı ve montajı yönetmeliğin kapsamındadır. Traktörler için ayrıca tarım mevzuatı uygulanır.
Tadilat, aracın teknik özelliklerini değiştiren işlemleri; montaj ise araca sonradan donanım eklenmesini ifade eder. İkisi de belirli şartlarda proje ve onay gerektirir.
Yönetmelikte tanımlanan eğitim ve belgelendirme şartlarını sağlayan, TSE tarafından yetkilendirilmiş teknik sorumlular proje hazırlayabilir.
Yönetmelikte zaman zaman değişiklikler yapılır. Projelerimizi her zaman yürürlükteki güncel metne göre hazırlıyoruz.
Aracınız için net bilgi mi lazım? Ruhsat fotoğrafınızı WhatsApp'tan gönderin, aynı gün dönüş yapalım.