Araç Proje Uygulama Talimatı, TSE'nin araç tadilat ve montaj projelerini nasıl kabul ettiğini, incelediğini ve onayladığını anlatan iç düzenlemedir. Doküman kodu ULM-03-TL-00-009 olan talimat, TSE Ulaşım Sistemleri Merkezi Başkanlığı bünyesinde hazırlanır ve sık sık revize edilir. Bu yazıda talimatın araç sahiplerini ilgilendiren kısımlarını sade bir dille özetliyoruz.
Araç Proje Uygulama Talimatı Neyi Düzenler?
Talimat, Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmelik (AİTM) ile TSE'nin muayene ve gözetim kurallarının araç projelerinde nasıl uygulanacağını belirler. Başvurunun nereye ve nasıl yapılacağı, hangi belgelerin isteneceği, aracın nasıl inceleneceği ve hangi durumlarda başvurunun olumsuz sonuçlanacağı bu talimatta yer alır. TSE, talimatın güncel sürümünün kendi doküman yönetim sisteminden takip edilmesini ister; çünkü metin yılda birkaç kez güncellenebilir.
Başvuru Nasıl ve Nereye Yapılır?
- Başvurular TSE'nin elektronik sistemi (TSE 360) üzerinden yapılır; sistem çalışmadığında istisnai olarak kâğıt başvuru alınabilir.
- Tadilat başvuruları, kural olarak tadilatın yapıldığı ildeki TSE birimine yapılır.
- Fiziki inceleme veya belge teslimi gerektiğinde başvurunun bağlı olduğu TSE birimi tarafından bildirilir.
Projeyi Kim Hazırlayabilir? Yetkili Teknik Sorumlu
Talimata göre projeler, ilgili tebliğe göre sertifikalandırılmış yetkili teknik sorumlular (YTS) tarafından hazırlanır. Talimat, firmaları yıllık iş hacmine göre sınıflandırır ve bir yetkili teknik sorumlunun bireysel başvurularda günlük ve aylık hazırlayabileceği proje sayısına sınır getirir. Bu sınırlar, projelerin gerçekten incelenerek hazırlanmasını amaçlar.
Başvuruda İstenen Belgeler
- Tescile esas belge: Daha önce tescil edilmiş araçlarda güncel ruhsat veya resmi araç bilgi formu; yeni araçlarda şase numarasına düzenlenmiş temel araç belgesi.
- AİTM münferit araç uygunluk belgesi veya montaj uygunluk raporu: Güncel formatta, eksiksiz doldurulmuş olarak.
- Parça ve sistem belgeleri: Tadilatta kullanılan aksamın test veya teknik servis raporları.
- Geçmiş tadilatların beyanı: Yetkili teknik sorumlu, araçta daha önce yapılmış tadilatları proje raporunda belirtmek zorundadır.
Belgeler üzerinde silinti, kazıntı veya düzeltme yapılmaması gerekir; paraflı olsa bile düzeltilmiş belge kabul edilmez.
Araç İncelemesinde Nelere Bakılır?
Dosya incelemesinden sonra araç fiziki olarak kontrol edilir. Aydınlatma ve sinyal donanımları, emniyet kemerleri, aynalar, silecek ve yıkayıcılar çalışır olmalı; cam ve lastiklerde onay işaretleri bulunmalıdır. Ağırlık değişen projelerde tartım, ölçü değişen projelerde ölçü kontrolü yapılır. Uygunsuzluk bildiriminden sonraki 3 iş günü içinde yapılan ilk tekrar incelemeden ayrıca ücret alınmaz.
Talimatta Yer Alan Başlıca Tadilat Türleri
Talimat; karayolu uygunluk belgesi, istiap haddi tespiti, damperli araçlar, dingil ilavesi veya mesafe değişikliği, engelli erişimi tadilatları, frigorifik araçlar, koltuk ilave ve sökümü, motorlu karavan, motosiklet taşıma kutusu, okul servis aracı, aydınlatma ve cam değişiklikleri, süspansiyon, motor değişikliği, mekanik bağlantı (çeki demiri) ve tartım gibi pek çok tadilat için özel kurallar içerir.
Başvurular Hangi Durumlarda Olumsuz Sonuçlanır?
- Sahte veya gerçeğe aykırı belge sunulması (başvuru sahibi ve yetkili teknik sorumlu belirli bir süre başvuru yapamaz)
- Usulsüz tescil işlemi tespit edilen araçlar
- Araçta gerçekte bir tadilat yapılmadan yalnızca kayıt düzeltmesi amacıyla yapılan başvurular
- Aracın projede beyan edilenden farklı olması
Araç Sahibi Olarak Ne Yapmalısınız?
Talimatın ayrıntıları teknik olduğu için takibini proje ofisine bırakmanız en doğrusudur. Sizin dikkat etmeniz gereken; tadilatı belgeli parçalarla yaptırmak, faturaları saklamak ve aracı projede yazan haliyle incelemeye götürmektir. Biz her dosyayı talimatın güncel revizyonuna göre hazırlıyoruz.
Kaynak: TSE, Araç Proje Uygulama Talimatı (ULM-03-TL-00-009). Güncel sürüm için TSE'nin resmi duyurularını takip edin.
Resmi kaynaklar ve PDF metinler
Mevzuatın güncel ve resmi metnine aşağıdaki bağlantılardan ulaşabilirsiniz. PDF bağlantıları Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi'nin (mevzuat.gov.tr) ürettiği güncel metni indirir.
Sık sorulan sorular
Talimat, TSE'ye proje sunan yetkili teknik sorumluları ve proje firmalarını bağlar. Araç sahipleri doğrudan muhatap olmasa da sürecin nasıl işleyeceğini bu talimat belirler.
Onaylanmış projeler genellikle onay tarihindeki kurallara göre değerlendirilir. Henüz onaylanmamış başvurular ise güncel talimata uygun hale getirilir.
Dosyada araç ve tadilat bilgileri, teknik hesaplar, teknik resimler, fotoğraflar ve ilgili belgeler yer alır. Hangi bölümlerin gerektiği tadilat türüne göre değişir.
Güncel metin TSE'nin resmi internet sitesinde yayımlanır. Yazının sonundaki resmi kaynaklar bölümünde ilgili bağlantıları bulabilirsiniz.
Aracınız için net bilgi mi lazım? Ruhsat fotoğrafınızı WhatsApp'tan gönderin, aynı gün dönüş yapalım.